ਮੇਰੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਜਨਮ ' ਜਦੋਂ ਮੌਨ ਨੇ ਮੁਸਕਾਨ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਇਆ'
ਕਦੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਸੀ—ਡਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਇੱਕ ਮੁਸਕਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਨਾ ਦੇਵੇ। ਫਿਰ ਉਹੀ ਮੁਸਕਾਨ ਹਾਸੇ ਦਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਬਣ ਗਈ। ਆਪਣੀ ਸੋਚ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੱਦ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਹੱਸਦੀ ਰਹੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਹਾਸਾ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਉਹੀ ਹਾਸਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਮੌਨ ਮੁਸਕਾਨ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਨਵੀਂ ਆਤਮ-ਅਨੁਭੂਤੀ— “ਮੇਰੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਜਨਮ।” ਮੇਰੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਜਨਮ ਜਦੋਂ ਮੌਨ ਨੇ ਮੁਸਕਾਨ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾਇਆ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰੋਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਇਹੀ ਰੋਣਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਵਾਲ ਬਣ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਜੀਵਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੰਝੂ ਕਿਉਂ ਹਨ? ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਬੱਚਾ ਰੋਂਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਜਵਾਬ ਬਣਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਜਵਾਬ ਕਿਸੇ ਵਾਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਮੇਰੇ ਸਵਾਲ ਨੇ ਕਦੋਂ ਰੂਪ, ਰੰਗ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਪਾ ਲਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਲੱਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪਤਾ ਉਸ ਦਿਨ ਲੱਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਹੱਸ ਪਈ। ਮੈਂ ਹੱਸਦੀ-ਹੱਸਦੀ ਥੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਹਾਸਾ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਦਿਨ ਮੈਂ ਇਸ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਕੋਮਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਹਾਸੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤ...